Tag: Achtkarspelen

Genealogie Piekstra (A)

Versie 8-2-2026

Inleiding

In december 1811 neemt Martjen Hendriks, weduwe van Anne Ottes, de achternaam Pykstra aan. Die naam verwijst naar haar vader Hendrik Jans Pyk. Haar moeder was Aafke Freerks. Dit paar woonde in Noordwijk toen Martjen gedoopt werd. Martjen had een broer Jan, die in 1792 bij zijn huwelijk Jan Hendriks Pijk werd genoemd en bij de doop van zijn vier kinderen Jan Hendriks Pykstra. Hij is al in 1808 in Bergum overleden, maar zijn achternaam wordt via zijn zoon Hendrik Jans Pykstra doorgegeven aan zijn nakomelingen. Die vallen echter buiten deze genealogie van Anne Ottes (zie Genealogie Piekstra B).

De achternaam wordt bij zijn nakomelingen op verschillende manieren geschreven: o.a. Pykstra en Piekstra (de laatste variant krijgt uiteindelijk de overhand). De spelling werd vooral bepaald door ambtenaren, omdat de naamdragers zelf vaak niet konden schrijven. Veruit de meeste mannelijke Piekstra’s zijn arbeider van beroep. Ze zijn vaak niet in bezit van onroerend goed. Dat maakt het moeilijk om te bepalen waar de Piekstra’s precies woonden. Aanvankelijk wonen ze vooral in Surhuisterveen en Surhuizum. De grens tussen beide dorpen was in die tijd echter niet zo duidelijk. Dat levert in akten nogal eens verwarrende plaatsbepalingen op. Verder valt de hoge kindersterfte op. Bovendien worden er nogal wat kinderen pas achteraf gewettigd en komen er in deze familie relatief veel echtscheidingen voor.

Behalve de nakomelingen van Martjen Hendriks en Jan Hendriks Pykstra, is er nog een groep verwanten met dezelfde achternaam. Een dochter van Anne Ottes en Martjen Hendriks Pykstra, Aafke Annes Piekstra, kreeg een buitenechtelijke zoon Anne. Ook hij en zijn nakomelingen heetten Piekstra. Ook zij blijven buiten dit overzicht, omdat de mannelijke lijnen worden gevolgd (zie Genealogie Piekstra C).

Lees verder “Genealogie Piekstra (A)”

Sybrandus en Sjoerd Huisinga 2

Naar aanleiding van mijn artikel in Sneuper nr 94, ontving ik van Melle Koopmans een aantal vermeldingen van deze twee mannen in de sententies van het Hof van Friesland. Hieruit blijkt dat Sybrandus Huisinga klerk is in Leeuwarden (1697) en Oostdongeradeel (1700), voordat hij secretaris van Achtkarspelen wordt. In die hoedanigheid wordt hij diverse keren genoemd.(1) Verder is uit de vermeldingen af te leiden dat Sybrandus omstreeks 1662 geboren is en Sjoerd rond 1695. Dit leeftijdsverschil is zo groot dat ze geen volle broers kunnen zijn. Halfbroers zou wel kunnen, als hun vader voor de tweede keer getrouwd is met een veel jongere vrouw. Een andere mogelijkheid is dat Sjoerd een neef (‘omkesizzer’) van Sybrandus is. Omdat Sybrandus bij zijn overlijden rond de 67 was, zou het niet zo vreemd zijn als er geen broer meer in leven was om als voogd voor de minderjarige kinderen op te treden. Lees verder “Sybrandus en Sjoerd Huisinga 2”

Sybrandus en Sjoerd Huisinga

Sybrandus en Sjoerd Huisinga: secretaris van Achtkarspelen en bode der stad Dokkum

Aanleiding

Hendrik Lammerts woonde in Augustinusga. Op 23 april 1731 proclameert hij dat hij drievijfde deel van het huis koopt dat hij zelf bewoont. Het andere deel is eigendom van Sjoerd Lammerts, waarschijnlijk zijn broer, die ik eerder al in de speciekohieren had aangetroffen. De verkoper is “Teke Zapes(1), wonende op ’t Surhuisterveen, voor hemselfs en als gecommiteerde van de borgen voor wijlen de secretarius Huisinga”.(2) Het heeft overigens wel even geduurd voordat ik deze moeilijk leesbare passage had ontcijferd. Vrij snel daarna kwam ik erachter dat twee jaar daarvoor een inventaris was opgemaakt van het sterfhuis van Sybrandus Huisinga, de secretaris van Achtkarspelen.(3) Omdat de datum bekend was, kon ik die snel terugvinden in de weesboeken. Lees verder “Sybrandus en Sjoerd Huisinga”

Honingdiefstal in Rottevalle

Mijn voorvader Pyter Ages uit Rottevalle is in de herfst van 1783 het slachtoffer van honingdiefstal. De dader is Jeltje Jans. Dit ontdekte ik in een oude publicatie van de bekende archiefonderzoeker R.S. Roorda. Een nakomeling van Jeltje stuurde mij kopieën van de verhoren van getuigen en dader door het nedergerecht Achtkarspelen.

Lees verder “Honingdiefstal in Rottevalle”

Bewoningsgeschiedenis Langewyk (Boelenslaan)

Dit artikel gaat over de resultaten van mijn onderzoek naar de bewoningsgeschiedenis van de omgeving van mijn ouderlijk huis. Hierbij gaat het om het gebied in de gemeente Achtkarspelen dat voor 1943 bij Rottevalle hoorde en nu bij Boelenslaan. Het onderzoeksgebied ligt tussen de Mûntsegroppe in het westen en de Fjouwerroeden in het oosten. Midden door dat gebied loopt van noord naar zuid de Langewyk, die vanaf de 17e eeuw een belangrijke functie vervulde bij de vervening van het gebied.

Verderop wordt ingegaan op de bewoners van Langewyk en omgeving volgens het oudste kadaster (1824). Omdat eigenaren niet beslist de bewoners hoeven te zijn heb ik ook diverse andere bronnen geraadpleegd (registratie familienamen 1811, volkstelling 1840, bevolkingsregister 1850-1910, burgerlijke stand, notariele akten). Het onderzochte gebied valt onder de kadastrale gemeente Drogeham, Sectie E.

Eerst wordt een overzicht gegeven van de situatie in 1824, onder andere met een aantal kaartjes. Daarna komen een aantal bewoners aan de orde. Van elk van de bewoners uit 1824 heb ik geprobeerd na te gaan wie ze waren, waar ze vandaan kwamen en wie er na hen op deze plek zijn komen wonen. Ik was vooral benieuwd of er verbanden zijn tussen de bewoners van 1824 en de bewoners uit mijn kindertijd. Dit artikel bevat slechts een fractie van de verzamelde gegevens. Lees verder “Bewoningsgeschiedenis Langewyk (Boelenslaan)”

Genealogie Luimstra

Versie 8-2-2026

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vijf generaties nakomelingen van Sijmen Eijes Luimstra in mannelijke lijn. Sijmen Eijes was landbouwer en woonde aan de Blauwhuisterweg te Surhuisterveen. Op die plek hebben na hem nog verscheidene generaties Luimstra’s gewoond. Tot 2004 stond daar een oude vervallen boerderij, met een gevelsteen waarop Sijmen Eijes en zijn vrouw worden genoemd (zie elders op deze website, onder Weblog). In 1811 neemt hij de achternaam van zijn vrouw aan. Zij was een dochter van procureur-fiscaal en commies Gooitzen Luimstra uit Augustinusga. Ik vermoed dat die zijn achternaam heeft afgeleid van de plaatsnaam Luinjeberd.

De familie Luimstra woont voornamelijk in Achtkarspelen (Surhuisterveen, Augustinusga, Drogeham, Surhuizum). De Luimstra’s zijn vooral landbouwer van beroep.

Lees verder “Genealogie Luimstra”

Genealogie De Haan

Versie 8-2-2026

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vijf generaties nakomelingen van Durk Jelles in mannelijke lijn. Durk Jelles is enige tijd veer- en beurtschipper van beroep en woont in Eestrum. De laatste jaren van zijn leven wordt hij onderhouden door de diaconie. Omdat hij dan nog vrij jong is, had dit wellicht te maken met ziekte of handicap. In 1811 nemen twee van zijn zonen de achternaam De Haan aan, net als een van de zonen van zijn broer Tjeerd (zie genealogie Stel/Steltman).

De familie De Haan woont voornamelijk in Achtkarspelen (Twijzel, Augustinusga, Buitenpost). De meeste mannen zijn arbeider van beroep.

Lees verder “Genealogie De Haan”