Genealogie Dijkstra/Sytsma/Scheidema

Versie 8-8-2021

Inleiding

Als in 1811 familienamen moeten worden geregistreerd, kiezen de twee broers Jetse Sytzes (Wijnjeterp) en Rienk Sytzes (Ureterp) voor de achternaam Dijkstra. Over hun ouders, Sytze Jitzes en Yke Aukes, is heel weinig bekend. Niet waar en wanneer ze zijn getrouwd. Wel dat ze tussen 1749 en 1767 acht kinderen lieten dopen. De oudste vijf in Gorredijk; de jongste drie in Lippenhuizen/Terwispel/Hemrik. In de quotisatiekohieren van 1749 komt Sytze Jitses niet voor. Misschien woonde het echtpaar toen nog niet op zichzelf. Waarschijnlijk zijn ze kort voor 1749 getrouwd.

De Dijkstra’s woonden vooral in Opsterland (Wijnjeterp, Ureterp, Duurswoude, Bakkeveen, Terwispel, Siegerswoude, Kortezwaag) en daarnaast in Ooststellingwerf (Haulerwijk, Appelscha) en de provincies Groningen (De Wilp, Midwolde, Leek, Doezum, Marum, Nuis, Lutjegast) en Drenthe (Zeijen, Norg, Odoornerveen). De achternaam Dijkstra is afgeleid van ‘dyk’, wat in het Fries ‘weg’ betekent. Dijkstra is de op twee na meest voorkomende naam in Friesland.

Twee andere kinderen van Sytze Jitses en IJke Aukes, Wybe en Antje, kiezen in 1812 de achternaam Sytsma of Sietsma (later ook aangetroffen als Sytzema of Sietzema). Van beide kinderen zijn veel nakomelingen bekend. In deze genealogie wordt alleen het nageslacht van Wybe Sytses gevolgd. En daarvan slechts enkele generaties, waarvan de leden vooral in Boornbergum woonden.

Tenslotte kiest Petrus Sytzes in 1812 de achternaam Scheidema. Hij woont dan in Bakkeveen. Mogelijk heeft zijn naam iets te maken met de ligging van het dorpsgebied tegen de provinciegrens. De Scheidema’s wonen eerst in Opsterland (Bakkeveen) en Ooststellingwerf (Haulerwijk). Latere generaties komen via Drenthe (Odoornerveen, Schoonoord/Sleen, Bovensmilde/Smilde) in de provincie Groningen (Slochteren, Scheemda) terecht. Daar woont nu het grootste deel van de Scheidema’s. Het waren eerst voornamelijk arbeiders.
Lees “Genealogie Dijkstra/Sytsma/Scheidema” verder

Genealogie Van der Kloet

Versie 8-8-2021

Inleiding

Als in 1811 in Friesland familienamen moeten worden gekozen, zijn er maar twee personen die de achternaam Van der Kloet laten registreren. De ene is Sake Jans van der Kloet uit Garijp. Hij en zijn nakomelingen blijven deze achternaam consequent gebruiken. De andere is de voogd van de kinderen van Wybe Geeles. Hij neemt voor hen weliswaar de achternaam Van der Kloet aan, maar in de burgerlijke stand komen zij en hun nakomelingen alleen onder de naam Kloetstra voor. Alle Friese Van der Kloeten behoren dus tot dezelfde familie.

Sake Jans van der Kloet was een zoon van de welgestelde boer Jan Romkes. Die pachtte net als zijn vader de boerderij die stond op de plek waar voor de hervorming het klooster van Siegerswoude (onder Garijp) stond. Ook Sake Jans is hier enkele jaren boer. Later wordt zijn plaats ingenomen door zijn broer Romke, die in 1811 de achternaam Kloosterman aanneemt. Sake Jans van der Kloet oefent daarna nog verschillende beroepen uit (schipper, koopman/winkelier). In de laatste periode van zijn leven had hij een huis in Garijp aan de Inialoane, waar nu de Iniabar is gevestigd.

De nakomelingen van Sake Jans van der Kloet wonen binnen Friesland voornamelijk in de gemeenten Tietjerksteradeel (Garijp, Bergum, Hardegarijp) en Achtkarspelen (Surhuizum, Augustinusga). Een deel gaat in de provincie Groningen wonen, bijvoorbeeld in Grootegast en Doezum. De meeste nakomelingen waren arbeider van beroep.

Buiten Friesland woonden in de negentiende eeuw wel andere families Van der Kloet. In chronologische volgorde trof ik die in GenLias aan in de volgende gemeenten: Dordrecht (vanaf 1812), Vreeland (vanaf 1830), Bergambacht (vanaf 1835), Schoorl (vanaf 1845), Arnhem (vanaf 1853), Bergen op Zoom (vanaf 1854), Meppel (vanaf 1864), Zwijndrecht (vanaf 1866), Amsterdam (vanaf 1869), Axel (vanaf 1889), Rheden (vanaf 1890) en Gorinchem (vanaf 1895). Het grootste aantal Van der Kloeten komt in de negentiende eeuw voor in Dordrecht. In de andere gemeenten gaat het in veel gevallen om personen die afkomstig zijn uit die stad.
Lees “Genealogie Van der Kloet” verder

Genealogie Piekstra (B)

Versie 8-8-2021

Inleiding

In december 1811 wordt de achternaam Pykstra aangenomen voor de tienjarige Hendrik Jans. Dat gebeurt door zijn oudere halfbroer. De vader, Jan Hendriks Pykstra, is drie jaar eerder overleden. Hij was getrouwd met Gooitske Bastiaans, woonde in Bergum en was koopman en veenbaas. Voor zijn huwelijk woonde hij in Surhuisterveen, net als zijn zuster Martjen Hendriks, die voor zichzelf en haar kinderen eveneens de achternaam Pykstra aanneemt (zie genealogie Piekstra A). Hun ouders waren Hendrik Jans Pyk en Aafke Freerks. Toen Jan Hendriks nog leefde werd hij al Jan Hendriks Pyk of Jan Hendriks Pykstra genoemd. Anders dan voor de nakomelingen van zijn zuster, wordt voor zijn afstammelingen eerst consequent de schrijfwijze ‘Pykstra’ voor hun achternaam aangehouden. Een deel komt buiten Friesland terecht, o.a. in Groningen, en daar wordt het al snel ‘Pijkstra’. Typerende beroepen voor deze familie zijn koopman, winkelier, timmerman en metselaar.
Lees “Genealogie Piekstra (B)” verder

Genealogie Piekstra (C)

Versie 8-8-2021

Inleiding

Aafke Annes Piekstra krijgt in 1816 in Surhuisterveen een buitenechtelijke zoon Anne bij een onbekende man. De nakomelingen van Anne dragen de achternaam Piekstra, net als het nageslacht van de broers van zijn moeder (zie genealogie Piekstra A) en haar oom Jan Hendriks Pykstra (zie Genealogie Piekstra B).
Lees “Genealogie Piekstra (C)” verder

Genealogie Bakker

Versie 8-8-2021

Inleiding

De van oorsprong doopsgezinde familie Bakker is afkomstig van het Witveen onder Oostermeer. Hendrik Jans was daar boer. Zijn oudste zoon Jan trouwt met een bakkersdochter uit Rottevalle en wordt zelf ook bakker. Blijkbaar gebruikt hij de achternaam Bakker al voordat het dragen van een achternaam verplicht wordt. In 1812 verklaart hij namelijk dat hij zijn familienaam wil behouden. Zijn twaalf jaar jongere halfbroer Oene maakt dezelfde keuze. Er zijn geen aanwijzingen dat de naam Bakker al in oudere generaties werd gebruikt.

Jan Hendriks Bakker blijft kinderloos. Alle personen in deze genealogie stammen dus af van Oene Hendriks Bakker. Die blijft het grootste deel van zijn leven arbeider. Pas op oudere leeftijd wordt hij af en toe landbouwer of koemelker genoemd. Verschillende van zijn zonen worden boer. Op de plek aan de Wytfeansterwei waar hij begin 19e eeuw woont, hebben na hem verschillende generaties Bakker gewoond. Zijn nakomelingen woonden in Oostermeer, Rottevalle en Surhuisterveen en later ook in Gerkesklooster, Kollum en de provincie Groningen.

In deze genealogie zijn maar enkele generaties uitgewerkt. Er zijn echter nog Bakkers uit deze familie in leven.
Lees “Genealogie Bakker” verder

Genealogie Piekstra (A)

Versie 8-8-2021

Inleiding

In december 1811 neemt Martjen Hendriks, weduwe van Anne Ottes, de achternaam Pykstra aan. Die naam verwijst naar haar vader Hendrik Jans Pyk. Haar moeder was Aafke Freerks. Dit paar woonde in Noordwijk toen Martjen gedoopt werd. Martjen had een broer Jan, die in 1792 bij zijn huwelijk Jan Hendriks Pijk werd genoemd en bij de doop van zijn vier kinderen Jan Hendriks Pykstra. Hij is al in 1808 in Bergum overleden, maar zijn achternaam wordt via zijn zoon Hendrik Jans Pykstra doorgegeven aan zijn nakomelingen. Die vallen echter buiten deze genealogie van Anne Ottes (zie Genealogie Piekstra B).

De achternaam wordt bij zijn nakomelingen op verschillende manieren geschreven: o.a. Pykstra en Piekstra (de laatste variant krijgt uiteindelijk de overhand). De spelling werd vooral bepaald door ambtenaren, omdat de naamdragers zelf vaak niet konden schrijven. Veruit de meeste mannelijke Piekstra’s zijn arbeider van beroep. Ze zijn vaak niet in bezit van onroerend goed. Dat maakt het moeilijk om te bepalen waar de Piekstra’s precies woonden. Aanvankelijk wonen ze vooral in Surhuisterveen en Surhuizum. De grens tussen beide dorpen was in die tijd echter niet zo duidelijk. Dat levert in akten nogal eens verwarrende plaatsbepalingen op. Verder valt de hoge kindersterfte op. Bovendien worden er nogal wat kinderen pas achteraf gewettigd en komen er in deze familie relatief veel echtscheidingen voor.

Behalve de nakomelingen van Martjen Hendriks en Jan Hendriks Pykstra, is er nog een groep verwanten met dezelfde achternaam. Een dochter van Anne Ottes en Martjen Hendriks Pykstra, Aafke Annes Piekstra, kreeg een buitenechtelijke zoon Anne. Ook hij en zijn nakomelingen heetten Piekstra. Ook zij blijven buiten dit overzicht, omdat de mannelijke lijnen worden gevolgd (zie Genealogie Piekstra C).
Lees “Genealogie Piekstra (A)” verder

Genealogie Stel/Steltman

Versie 8-8-2021

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vier generaties nakomelingen van Tjeerd Jelles in mannelijke lijn, met de achternamen Stel en Steltman. Tjeerd Jelles is arbeider en woont in Eestrum. Hij is een broer van Durk Jelles, van wie de familie De Haan afstamt.

De familie Stel/Steltman woont voornamelijk in Achtkarspelen (Kooten, Harkema Opeinde, Twijzel en Drogeham) en Tietjerksteradeel (Bergum). Veel van de mannen zijn arbeider van beroep. Ook komen er verschillende timmerlieden en een aantal goud- en zilversmeden voor.
Lees “Genealogie Stel/Steltman” verder

Genealogie Van der Meulen

Versie 8-8-2021

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vijf generaties nakomelingen van Bouwe Hylkes van der Meulen in mannelijke lijn. Bouwe Hylkes was molenaar en bakker van beroep en woonde in Drogeham. Hij was afkomstig uit Lippenhuizen, waar veel van zijn voorouders ook al molenaar waren. Dat hij in 1811 de achternaam Van der Meulen aannam, lag dus wel voor de hand.

De familie Van der Meulen woonde onder andere in Drachten, Gorredijk, Oostermeer, Rottevalle, Bakkeveen en Grouw. De Van der Meulens waren vooral landbouwers, maar ook het beroep molenaar bleef voorkomen.
Lees “Genealogie Van der Meulen” verder

Genealogie Wagenaar

Versie 8-8-2021

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vier generaties nakomelingen van Hendrik Siedses in mannelijke lijn. Hendrik Siedses kwam uit een schippersfamilie, maar was zelf wagenmaker van beroep. Hij woonde in Bergum, waar hij vrij jong overleed. Enkele jaren na zijn dood koos zijn weduwe voor haar jonge kinderen de achternaam Wagenaar. Die naam verwees naar het beroep van haar overleden man. De Wagenaars woonden vooral in Tietjerksteradeel (met name in Bergum en Garijp). Een deel vestigde zich in de Bildtstreek en in de omgeving van Doezum. Vanuit Het Bildt emigreerden Wagenaars naar Wisconsin, waar ze al snel Wagner gingen heten. De Wagenaars waren eerst vooral ambachtslieden. Later werden het steeds meer arbeiders.
Lees “Genealogie Wagenaar” verder

Genealogie De Haan

Versie 8-8-2021

Inleiding

Deze genealogie bestaat uit vijf generaties nakomelingen van Durk Jelles in mannelijke lijn. Durk Jelles is enige tijd veer- en beurtschipper van beroep en woont in Eestrum. De laatste jaren van zijn leven wordt hij onderhouden door de diaconie. Omdat hij dan nog vrij jong is, had dit wellicht te maken met ziekte of handicap. In 1811 nemen twee van zijn zonen de achternaam De Haan aan, net als een van de zonen van zijn broer Tjeerd (zie genealogie Stel/Steltman).

De familie De Haan woont voornamelijk in Achtkarspelen (Twijzel, Augustinusga, Buitenpost). De meeste mannen zijn arbeider van beroep.
Lees “Genealogie De Haan” verder